“Treden er tijgers en olifanten op bij Circolo?”, vroeg een bezoeker die voor het eerst dit festival bezocht.
Vrijwilligers en trouwe bezoekers – voor wie dit festival een soort nazomervakantie is – wisten wel beter. Of toch niet? Circus FahrAway, dat voor de derde keer in Tilburg optrad, voerde de voorstelling Elefant op. Wat was er te zien op dit vijfdaagse festival, dat dit keer een maand eerder – in september in plaats van tijdens de herfstvakantie – werd gehouden?
Spoorpark
Circus is een kunstvorm die zich doorgaans goed aan veranderde omstandigheden aanpast en dat geldt ook voor Circolo. Hoewel het Leijpark ten zuidoosten van het centrum een fraaie locatie was, was die voor treinreizigers lastig te bereiken. Sinds 2022 wordt daarom het festival in het centraler gelegen Spoorpark – op circa twee minuten lopen vanaf het station – gehouden. Dit voordeel had helaas ook een nadeel.
In dit relatief nieuwe park wilde het gras niet goed groeien en bleken negen dagen met bezoekersstromen, grote tenten en transportwagens funest voor de grasmat. Daarom is het festival een maand vervroegd en ingekort, zodat het gras nog de volle maand oktober heeft om te herstellen.
Meesterillusionist
Een van de eerste voorstellingen van het festival was van illusionist Etienne Saglio, met de spookachtige voorstelling Les Limbes. Hierbij vervaagt de grens tussen handpop en poppenspeler en vliegen spoken rakelings over de hoofden van het publiek. Saglio toont een ander soort illusionisme dan Hans Klok, net zoals Circolo een ander soort circus toont dan Herman Renz.
In tegenstelling tot Renz vind je bij Circolo geen roofdieren, clowns of spreekstalmeester meer, maar kun je er eveneens een mooie middag of avond beleven. Les Limbes is wel heel letterlijk een vertegenwoordiger van het theatrale circus: de voorstelling wordt niet opgevoerd in een wereld van zand en zaagsel, maar in de deftige stadsschouwburg.
Het volledige wensenlijstje afgevinkt
Enkele jaren geleden werd in een grootschalig publieksonderzoek gevraagd wat mensen aan het circus zouden veranderen als ze er directeur van waren. De wensenlijst die hieruit voortkwam: meer dans, acrobatiek, acts om de acts met elkaar te verbinden, meer trapeze, livemuziek en vernieuwing in de voorstelling.
Al die wensen werden waargemaakt in de wervelende voorstelling Pandax van het Frans-Zwitserse Cirque la Compagnie. Het was een voorstelling met een hoog tempo, levendige muziek, veel humor en mooie belichting. In deze voorstelling gebeurt zoveel dat je ogen tekortkomt.
Bij het begin van de voorstelling vraagt de toeschouwer zich af: ‘Waarom zitten er zoveel deuken in die Fiat Panda?’ Binnen een minuut weet die het antwoord, als acrobaten zich over, onder en door de auto slingeren. De voorstelling is helemaal raak en kreeg een staande ovatie.
Gratis en onbetaalbaar
Iedere editie van Festival Circolo krijgen jonge talenten van de circusacademie een podium en ieder jaar is het zeer de moeite waard om hun creaties te bekijken. Bij Taste of Talent kwamen alle circusgenres – van klassiek tot geëngageerd – aan bod. Hoogtepunten waren romantische partneracrobatiek met onder anderen Lara Bokma en een feestelijke diabolo-act van Lennard Bösger, die de voorstelling met vrolijke muziek afsloot.
Niet alleen bij de Fontys-voorstellingen speelde romantiek een grote rol. Ook bij het poëtische Bal(les) van Compagnie Zalatai voelden de Oekraïense jongleur Alexander Koblikov en de Franse acrobate Charlotte de la Bretèquez zich duidelijk tot elkaar aangetrokken. Deze poëtische mix van foutloos jongleren en sierlijke acrobatiek oogstte veel waardering bij het publiek, net zoals het vrolijk chaotische Smooth as Fiasco van Collectif Bislacco.
Gratis en tegelijk onbetaalbaar was Flugi van de Mexicaanse acrobaat Emiliano Cedillo en de Italiaanse violiste Olga Groppo. Olga bespeelt foutloos haar instrument terwijl ze door Emiliano wordt gedragen, die langs het publiek fietst. Het is een kleine en elegante voorstelling die je een groot publiek gunt. Volgens Lucho Smit was de act nog een ruwe diamant en ‘work in progress’; voor mij was die subliem en onvergetelijk.
Sexy acrobaten en onhandige jongleurs
Het festival werd afgesloten met Bello! van Fabbrica C en Droplines van Tall Tales Company. Bello! is een energieke, wervelende show van ongewoon knappe acrobaten en één toneelspeelster met een kristalheldere stem. Dat laatste is een plus, aangezien acteurs doorgaans getraind zijn in stemgebruik en het vertellen van een verhaal. Met langere monologen weten zij dan ook meer raad dan circusartiesten. Samen bieden ze een prikkelend schouwspel dat door het naakt meer voor volwassenen dan voor kinderen bedoeld is.
Droplines – over het pijnlijke moment waarop een jongleur de bal laat vallen – wordt uitgevoerd door drie uitzonderlijk goede jongleurs. Ze tonen een knap staaltje synchroonjongleren, waarbij ieder van de drie jongleurs niet alleen drie witte, maar ook één oranje bal laat rondgaan. Bij het begin van de voorstelling viel me meteen hun fraaie kostuums in verschillende tinten blauw op. Gaandeweg bleek dat die kostuums meer waren dan alleen mooi.
Olifant?
Hoe zit het nu met die dieren? Er waren toch geen tijgers en olifanten bij Circolo? Waarom heet een voorstelling dan Elefant? Deze show werd op het festival voor de honderdste keer opgevoerd; reden voor Lucho Smit om de artiesten – alumni van de Tilburgse circusacademie – te trakteren op taart.
Diezelfde academie had in de jaren 2010 een circustent als onderkomen met op het doek afbeeldingen van olifanten – al leerde deze academie haar studenten niet met oerwoudreuzen (of andere dieren) om te gaan. De artiesten van FahrAway verzochten ons niets van hun voorstelling te verklappen en dat doen we dan ook niet. Ga dat zien. En er zijn nog steeds geen olifanten op Circolo, al kunnen ze je wel natspuiten.
