Columns
15 november 2026

‘Voorwaarts en niet vergeten’ | Column nummer 133

Door 5 min leestijd • 15 november 2026

Het echte Herman Renz gevoel.

Clowntje Milko plaatst dagelijks zo’n drie keer op zijn Facebookpagina berichten over zijn verregaande verbondenheid met Wintercircus Haarlemmermeer.
Leendert Bedijn is inmiddels van het toneel verdwenen en dus zag de heer Steyvers kennelijk mogelijkheden om wat meer in de melk te brokkelen dan voorheen het geval was.

Was hij tot voor kort nog voornamelijk de presentator van het geheel, inmiddels begint het er steeds meer op te lijken dat hij het schip van Althoff aan het enteren is. Zeker nu ook de naam Herman Renz weer uit de mottenballen wordt gehaald.
In de reclame-uitingen wordt inmiddels gesproken over ‘het echte Herman Renz-gevoel’.

Leendert eruit, Milko erin.
We kunnen dus gerust spreken van een eigentijdse variant op het aloude spreekwoord: opgestaan, plaats vergaan.

Maar wat is dat Herman Renz-gevoel eigenlijk?
Laat ik vooropstellen dat de naam Herman Renz vooral binnen de circuswereld nog altijd een zekere nostalgische waarde vertegenwoordigt.
Tegelijkertijd moeten we constateren dat die naam, met het verstrijken van de jaren, behoorlijk aan glans en zeggingskracht heeft ingeboet.
Dat proces was zelfs al gedurende de laatste twee à drie jaar van het bestaan van het circus, voorafgaand aan het faillissement in 2015, merkbaar.
Een reputatie komt te voet en gaat te paard.
Dat neemt overigens niet weg dat Circus Herman Renz tot aan de allerlaatste voorstelling prachtige producties heeft afgeleverd.
Dat verdient zonder meer erkenning.

Ik begrijp uiteraard dat het hier in de eerste plaats om een reclameslogan gaat. Marketingtechnisch is het immers aantrekkelijk om een bekende naam en een bijbehorend gevoel opnieuw tot leven te wekken.
Maar het echte Herman Renz-gevoel zal in Wintercircus Haarlemmermeer niet zomaar terugkeren.
Althoff heeft nu eenmaal een geheel eigen visie op het produceren van circusvoorstellingen.
Die bestaat doorgaans uit acht à tien circusacts, waarvan een aanzienlijk gedeelte een modern karakter heeft, begeleid door muziek die daar naadloos bij aansluit.
Prima acts, daarover geen misverstand.

Maar de kracht van Herman Renz lag toch vooral in het zogenoemde glittervariété, gedragen door een uitstekend orkest en een muzikale omlijsting die een voorstelling een geheel eigen grandeur verleende.
Dat was een wezenlijk onderdeel van de identiteit en de sfeer van Herman Renz.
En laat dat nu juist het element zijn dat je niet met een reclameslogan, een bekende naam of een paar nostalgische verwijzingen kunt terugbrengen.
Voor een dergelijke sfeer kun je tegenwoordig beter terecht in Etten-Leur en Apeldoorn.
Daar hebben we de afgelopen jaren immers ruimschoots kunnen ervaren hoe een circusvoorstelling met artiesten, muzikale begeleiding en de juiste ambiance tot een herkenbaar geheel kan worden gesmeed.

Helaas is er tussen Milko en mij inmiddels een zekere vijandigheid ontstaan.
Dat heeft vooral te maken met het feit dat ik hem heb gewezen op een aantal zaken die naar mijn bescheiden mening niet bepaald tot de meest verstandige communicatieve keuzes behoorden.
Neem bijvoorbeeld het vrijwel volstoppen van Facebook met steeds opnieuw dezelfde berichten, bovendien niet zelden voorzien van de nodige taalkundige onvolkomenheden.
Ik heb hem geadviseerd zijn teksten voortaan eerst even door iemand te laten redigeren.
Dat lijkt mij geen overbodige luxe wanneer je jezelf dagelijks aan een groot publiek presenteert.

Daarnaast heb ik mij kritisch uitgelaten over de manier waarop hij zichzelf regelmatig op een voetstuk plaatst.
‘De bekendste clown van Nederland’, ‘wereldberoemd in Haarlem’ en ‘publiekslieveling’: het zijn nogal wat kwalificaties die hij zichzelf toedicht.

Ik heb hem gesuggereerd dat het wellicht verstandiger is dergelijke loftuitingen aan anderen over te laten.
Dat komt doorgaans een stuk geloofwaardiger over.
Het oude gezegde over wie zichzelf verheft, zou daarbij als inspiratiebron kunnen dienen.

Boos? Jazeker!
En kennelijk boos genoeg om mij vervolgens op Facebook eens flink aan te pakken.

Wat daarbij blijkbaar even aan de aandacht is ontsnapt, is dat ik zowel vorig jaar als het jaar daarvoor nog met enige regelmaat heb geschreven dat hij een bijzonder leuke spreekstalmeester was.
Ik heb zelfs openlijk betoogd dat Althoff zijn contract zou moeten verlengen, en dan bij voorkeur met een passende loonsverhoging.

Maar goed, het menselijk geheugen heeft soms een opmerkelijk selectief karakter. Complimenten blijken aanzienlijk sneller te verdampen dan een kritische kanttekening.
Jammer, want mijn bedoeling was uitsluitend om hem te behoeden voor de nodige lachsalvo’s die mogelijk achter zijn rug zouden kunnen ontstaan.
Soms is een kritische opmerking immers aanzienlijk waardevoller dan een compliment dat uitsluitend wordt uitgesproken om de lieve vrede te bewaren.

Milko weet zich ondertussen kennelijk gesterkt door de 45 likes die zijn bericht heeft opgeleverd, op een vriendenbestand van maar liefst 6.500 personen.
Tja, sommige mensen hebben kennelijk een nogal merkwaardige opvatting over wat echte vriendschap inhoudt.
Echte vrienden zijn namelijk niet per definitie degenen die je voortdurend naar de mond praten en je bij iedere gelegenheid gelijk geven.
Soms zijn het juist degenen die je op iets wijzen wat je zelf liever niet onder ogen ziet.

Natuurlijk val ik in herhaling wanneer ik opnieuw constateer dat zelfreflectie binnen het circuswereldje een betrekkelijk zeldzaam verschijnsel is.
Misschien is het eenvoudigweg nooit onderdeel geweest van de opleiding.
In dat geval kun je mensen moeilijk verwijten dat ze iets niet beheersen wat ze nooit hebben geleerd.
Maar uiteindelijk wil toch ieder mens zichzelf blijven ontwikkelen?
Althans, dat zou je mogen verwachten.

Ik ben er overigens van overtuigd dat een aanzienlijk deel van zijn volgers, misschien wel driekwart of meer, bij het lezen van sommige berichten weleens de wenkbrauwen optrekt en denkt: mijn lieve hemel, wat schrijft hij nu toch weer?
Mijn advies aan Milko blijft dan ook onveranderd: tel eerst eens rustig tot tien voordat je op de publicatieknop drukt.
Dat kan soms een hoop onnodige commotie voorkomen.

In ieder geval weet ik inmiddels waar ik dit jaar moet zijn wanneer ik het échte Herman Renz-gevoel wil ervaren.
Daarvoor reis ik af naar Apeldoorn en Etten-Leur.

Daar vind ik de combinatie van artiesten, dieren, live muziek en de bijbehorende circusambiance die ik zo waardeer.

Wintercircus Haarlemmermeer sla ik dit jaar maar even over.
Niet omdat ik geen belangstelling heb voor wat daar wordt gepresenteerd, maar omdat ik de krantenkoppen nu al voor me zie: ‘VOLWASSEN MAN IN ELKAAR GESLAGEN DOOR DWERG!’

Tot volgende week!