Alles heeft zijn prijs.
Als jochie van elf deed ik mee aan de Nederlandse kampioenschappen goochelen, in de categorie ‘junioren’.
Er waren negen concurrenten, want Bormpie gelooft niet in het woord ‘concullega’s’.
Na mijn optreden kwamen allerlei ‘grote mensen-goochelaars’ naar mij toe om te zeggen dat ik de grote kanshebber was.
Dus belde Bormpie de halve familie om hen uit te nodigen voor de prijsuitreiking, die de volgende dag zou plaatsvinden.
Iedereen pontificaal in het pak, want hun zoon, broer, neef en kleinzoon zou die bewuste zondag beroemd worden.
Het werd een debacle.
Ik eindigde als tiende.
Precies aan het einde van de rij.
Eigenlijk dus toch de eerste… maar dan van achteren.
Vanaf die dag verloor ik mijn vertrouwen in het vermogen van de mens om andermans prestaties op waarde te schatten.
Waarschijnlijk snelden die goedbedoelende slijmjurken van de ene deelnemer naar de andere om hun loftuitingen te verspreiden. Iedereen kanshebber, niemand teleurgesteld.
Tot de prijsuitreiking dan.
Later heb ik nog een paar keer meegedaan.
Ik ben zelfs een keer derde geworden.
Er waren drie deelnemers, maar dat hoeft niet op mijn cv.
Al snel viel me op dat sommige vaders tijdens de gezellige avonduren van zo’n driedaags evenement drankjes uitdeelden aan juryleden en er een dolle boel van maakten.
Waarom ging mijn vader nou nooit eens mee, vroeg ik me later af.
Of die drankjes werkelijk invloed hadden op de uitslag, weet ik natuurlijk niet.
Maar als verliezend kind zie je ineens overal verbanden.
Zeker als je vader thuis op de bank zit en die van de winnaar aan de bar staat.
En daarmee zijn we precies waar ik wil zijn.
Vriendjespolitiek en gunfactor kunnen een flinke rol spelen in zo’n wereldje.
En heus niet alleen bij goochelaars.
Waar mensen elkaar beoordelen, spelen smaak en persoonlijke verhoudingen mee.
Een jury bestaat tenslotte uit mensen.
Anders hadden we wel een meetlint neergelegd.
Bij grote festivals, zoals het circusfestival van Monte Carlo, vraag ik me weleens af in hoeverre naast artistieke prestaties ook reputaties, contacten en zakelijke belangen meewegen.
Dat is een vraag, geen bewezen verklaring voor een uitslag.
Maar helemaal los van de wereld waarin ze opereren, staan juryleden natuurlijk ook niet.
Er moet doorgaans wel een aanzienlijke prestatie worden geleverd.
Alleen: als meerdere artiesten aan elkaar gewaagd zijn, wordt het lastig.
Dan kan de gunfactor net dat laatste zetje geven.
En laten we eerlijk zijn: soms telt ook mee wat een organisatie met een winnaar kan.
Een mooie naam op de affiche is óók wat waard.
Het wordt een ander verhaal wanneer een onderscheiding vooral een product lijkt te worden.
Neem de Merlin Award, uitgereikt door de International Magicians Society, met Tony Hassini als de man achter de organisatie.
Die presenteert de prijs graag als de ‘Oscar van de goochelwereld’.
Dat klinkt indrukwekkend.
De vraag blijft wie dat heeft vastgesteld.
In 2025 ontving Erik Verkooijen, beter bekend als clown Erico, de Golden Merlin Award in de categorie ‘Best Comedy Entertainer’. Ook Christian Farla heeft meerdere Merlin Awards ontvangen.
Dat zegt op zichzelf niets negatiefs over hun vakmanschap.
Een artiest en de onderscheiding op zijn schoorsteenmantel zijn twee verschillende onderwerpen.
Over die onderscheiding bestaat binnen de goochelwereld namelijk al langer discussie.
Tim Horsting en Janse Heijn, de makers van de podcast Dood Konijn, besteedden er de aflevering Rabbit Hole: Merlin Award aan. Volgens hun eigen toelichting deden ze ruim negen maanden onderzoek.
Ze verzamelden onder meer documenten en e-mails, spraken met bronnen en kregen ook informatie van de man achter de prijs.
De centrale vraag: is dit een vakonderscheiding, een handig marketinginstrument of een prijs waaraan een bedenkelijk prijskaartje hangt?
Daarbij verdient één onderscheid aandacht. Volgens de officiële website is de Merlin Award vooral een erkenningsprijs en slechts gedeeltelijk een wedstrijdprijs.
Een Merlin op de kast betekent dus niet automatisch dat je een deelnemersveld hebt verslagen.
Dat had ik op mijn elfde graag geweten.
Had een hoop familie een zondagmiddag gescheeld.
Volgens diezelfde website kunnen goochelaars een opname van hun optreden insturen ter beoordeling.
Worden ze geselecteerd, dan zijn er verschillende mogelijkheden om de prijs te ontvangen.
Ze kunnen bijvoorbeeld op eigen kosten naar een uitreiking reizen.
Willen ze dat Tony Hassini de prijs in hun eigen land komt overhandigen, dan moeten de artiest of diens management zijn reis- en verblijfskosten betalen.
Vaak riant te betalen vergoedingen.
De organisatie stelt dat de prijs zelf niet te koop is.
Critici vragen zich af hoe onafhankelijk en exclusief zo’n onderscheiding is, en hoe de selectie precies tot stand komt.
Dat zijn wat mij betreft terechte vragen.
Een rekening voor een vliegticket bewijst op zichzelf nog niet dat iemand een prijs heeft gekocht.
Maar een glimmend beeldje bewijst evenmin dat iemand tot de besten ter wereld behoort.
Onder de ontvangers bevinden zich grote namen als David Copperfield en Siegfried & Roy. Dat geeft zo’n prijs uitstraling.
Alleen: de glans van een beroemde voorganger vertelt je nog niet hoe streng de volgende kandidaat is beoordeeld.
Werd hij in het verleden één keer per jaar uitgereikt is dat nu ruim dertig keer omdat Hassini met zijn waren te koop loopt op magische Festiviteiten.
Er wordt gesuggereerd dat de man een confortabel leven heeft door de inkomsten die voortkomen van lieden die de prijs zichzelf toebedelen.
Bij de slager is het heel normaal dat iedereen de beste worst maakt, als je de certificaten aan de wand mag geloven. Blijkbaar heeft ook de goochelwereld behoefte aan een goedgevulde prijzenkast.
Wie meer wil weten over de discussie, kan de aflevering van Dood Konijn beluisteren.
Dan hoor je ook waar de kritiek vandaan komt.
Nu denk je misschien: daar heb je Bormpie weer. Lekker iemand te kakken zetten.
Dan wil ik toch nog even het volgende kwijt.
In de tijd van mijn bedrijf Borm Festiviteiten heb ik de ‘Gouden Rodeostier’ in ontvangst mogen nemen.
Een foto van de overhandiging stond enkele jaren op de tweede pagina van onze omvangrijke catalogus.
Het heeft me geen windeieren gelegd.
Menig klant was onder de indruk en er kwamen nieuwe klanten op af.
Die prijs kwam uit een decoratiewinkel.
Een lelijke rode stier op een houten blok, die we in onze werkplaats goudkleurig hadden gespoten.
De jury was unaniem.
Dat krijg je als je zelf de enige kandidaat bent.
Als je mij geen prijs geeft, neem ik er één.
Tot de volgende keer.
