Columns
12 april 2026

‘Voorwaarts en niet vergeten’ | Column nummer 115

Door 5 min leestijd • 12 april 2026

Gediplomeerd vakman.

Ik zit hier, met in mijn handen een uit de jaren vijftig afkomstig glazen deurbordje. ‘H. Borm Gediplomeerd Vakman’.
Het hing aan de winkeldeur van mijn vader die een zaak had in wit- en bruingoed.
Voor de jonkies onder ons: Radio, Televisie en Wasmachine.

Ik schrijf deze wat langere column dan u van mij gewend bent naar aanleiding van het Circusweb-thema rondom het Circuspunt Keurmerk, waar onze lieve hoofdredacteur Frens duidelijk een voorstander van is.
En ik sluit mij daar bij aan, maar er zijn heel veel zaken te bespreken.

Mijn bedrijf ‘Borm Festiviteiten’ was ISO-gecertificeerd en dat is het hoogste wat je in Nederland kan bereiken als het gaat om het exploiteren van een solide bedrijf.
Voor je dat bereikt, ga je volledig door de molen. Maar het zet de de deuren wagenwijd open naar mooie opdrachten.
We werkten voor honderden gemeenten, winkelcentra en instellingen die graag de hoofdprijs betaalden, mits zij vooraf wisten met een gedegen onderneming in zee te gaan.

Circus is van oudsher een rommelige tak van entertainment en nog steeds is het net als kermis een genre waar waar dingen niet altijd serieus en/of eerlijk worden genomen.
Beide takken van sport bieden mogelijkheden en daar laat ik het bij want een goed verstaander heeft aan één woord genoeg.

Dat bepaalde zaken in de toekomst moeilijker (zo niet onmogelijk worden), heeft tot gevolg dat er een nieuwe vorm ontstaat die volledig controleerbaar zal worden en waarbij nauwelijks afgeweken kan worden van het rechte pad.

Niet alleen circus heeft hier mee te maken, maar de hele maatschappij.

We weten allemaal dat dertig jaar geleden de entreegelden de ene zak in gingen en de andere uit en meestal zonder al te veel afdracht naar de hongerige overheid.
Dat kan door de invoering van de pinpas niet meer en zelfs de horecaverkoop word door muntjesverkoop gerealiseerd. Omdat Nederlanders de pinpas aan hun hand hebben vastgeplakt en een paar simpele euromuntjes niet meer op zak hebben.

Hooguit een vijftig cent-muntje voor het winkelkarretje.

Alles wat via de bank binnenkomt, gaat door de gehaktmolen om vervolgens van lekker mals vlees te worden vermalen tot een mager tartaartje.

Dit is nog maar één punt waar huidige circusondernemers mee te maken hebben.
Bij veel in Nederland reizende Duitse circussen kan je niet pinnen en schieten ze daarmee zichzelf in de voeten.
De bezoekersaantallen blijven daar vaak steken op honderd hoofden per voorstelling.

Even terug naar mijn vader.

In de tijd dat hij zaken deed, zei het eerder genoemde glazen bordje nog iets en hij stond wijd en zijd bekend als betrouwbaar en vakkundig.
Tegenwoordig is alles zo ongelooflijk uitgemolken en overdadig aangeprijst dat het de consument niets meer zegt maar daar gaat het niet om als het gaat om gecertificeerd zijn als circus.
Ik kom daar straks op terug.

Elke slager heeft zes diploma’s aan de wand hangen alsof hij de beste worstenmaker is. En bij elk aangekocht Disney beeldje van 9.95 zit een echtheidscertificaat.
Allemaal leuk en aardig, maar ik bepaal zelf of ik de worst lekker vind en of het Disney beeldje nu echt is of niet. Als ik hem mooi vind, koop ik het gewoon.
Bovendien worden de certificaten ook vervalst in Tokio.

Weer terug naar circus.

Er komt dame aan de kassa bij het Magic Circus en vraagt of het een goedgekeurd circus is.
“Jazeker” zegt Maurice, wij voldoen aan alle voorwaarden.
“Mag ik uw diploma’s zien”, vraagt de bijna overtuigde dame.
Dus Maurice gaat naar zijn woonwagen en haalt zijn zwemdiploma A en zijn behaalde beker bij het dansen van de Quickstep en laat deze zien met rode blosjes van trots.
De dame in kwestie verlaat boos het circusterrein.

Nee, ik geloof niet dat deze vraag ooit gesteld is aan het loket. En ook een stempel op de affiches zal geen mens extra in de tweemast tent brengen.

Maar…

Ik ben wel van mening dat het kaft van het koren moet worden onderscheiden.
Oneerlijke concurrentie tussen circussen moet aan banden gelegd worden.
Circussen die met de pet gooien naar humane en eerlijke zaken, moeten geweerd worden bij gemeenten.
Ook nu hebben jullie hopelijk weer aan één woord genoeg.
Op deze manier zou het misschien in de toekomst weer mogelijk zijn om met één of twee wat grotere Nederlandse circussen op reis te gaan.
Überhaupt snap ik het niet dat alvorens een ambtenaar een vergunning afgeeft, hij of zij niet eerst bij zo’n circus gaat kijken.
Je wilt je inwoners toch iets goeds bieden, zou je zeggen?!

Eigenlijk valt het in Nederland nog best mee, maar in Duitsland en Frankrijk reizen circussen die je nog niet eens met bijbetaling wilt bezoeken.

Zo ken ik een circus dat ergens stond, maar zijn staangeld nog niet had betaald aan het einde van de speeltijd.

Het terrein was toevallig omheind met een hek en de gemeente had deze gesloten zodat ze niet konden vertrekken.
Het circus reed gewoon het hek plat.
Twee jaar later stond hetzelfde circus er weer.
In mijn optiek een blamage.

Het zou een herhaling van zetten zijn om te beschrijven waar een circus aan zou moeten voldoen.
Dat staat immers al uitgebreid beschreven in andere berichten alhier.
Kernpunten zijn een gedegen boekhouding, goede omgangsvormen en een programma dat qua prijs en kwaliteit voldoet aan het acceptabele.

Er zou een soort van online logboek moeten zijn waar alleen gemeenten in kunnen kijken.
Daar kan de dienstdoende ambtenaar zijn bevindingen in schrijven, zodat anderen kunnen zien met wat voor circus ze te maken hebben.
Je past als circus dan wel op om onbetamellijke handelingen te verrichten, omdat je anders na twee jaar bent uitgecircust.

Naamsverandering komt daarom regelmatig voor vooral in het buitenland.

Maar boven alles stel ik de goede contacten met zowel instanties en publiek die de onderneming zelf creëert, zonder een papieren goedkeuring.Circus Harlekino heeft weliswaar het brevet van vermogen via Circuspunt maar heeft zelf bewezen het ’te kunnen’, zonder benadeling van wie of wat dan ook.Deze houding en vermogen tot communicatie zijn dusdanig correct dat het papiertje eigenlijk overbodig is.

Goed opgebouwde contacten zijn gewoonweg noodzakelijk maar versneld ook de zaken op termijn, omdat er een vertrouwensband ontstaat waarbij weinig woorden nodig zijn voor hernieuwde samenwerking.

Dezelfde geldt voor het Magic Circus, dat al sinds jaar en dag met een circus rondreist waarbij het publiek weet wat het kan verwachten en de gemeenten weten met wie ze te maken hebben.

Het circus van Sander Balk ‘Salto’ is eveneens een voorbeeld voor velen. Met haar trouwe publiek een pareltje in Friesland en daarbuiten.

Ik kom nog één keer terug op het glazen bordje van mijn vader. Zijn lijfspreuk was ‘ wees eerlijk maar niet te eerlijk’. Ik hoop niet dat ik de zin ‘een goed verstaander’ weer van stal moet halen, maar zo is het.

Ik persoonlijk geloof in de mens zelf. Wat ben je voor persoon en hoe leid je jouw bedrijf? Dan zal het goede van het kwaad zichzelf scheiden en pak je de broden. En voor de minder gemotiveerden blijven de kruimels.

Tot de volgende keer!